Türk işadamları yıllardır ticaret yaptıkları Çin'de yatırımın pahalandığına dikkat çekiyor. Türk-Tayvan ve Türk-Çin iş konseyleri başkanı Yavuz Onay, aşırı üretimden dolayı son zamanlarda Çin'de piyasanın doyduğunu belirtiyor. Onay'a göre bundan sonraki süreçte Türk girişimciler için yatırıma en uygun ülkeler Vietnam, Kamboçya, İran, Hindistan ve Ortadoğu.

Doktorasını 1984-86 yıllarında Çin'de yapan Yavuz Onay, demir-çelik üretimi ve gemi taşımacılığı gibi alanlarda faaliyet gösteriyor ve daha çok Çin'le iş yapıyor. Üniversiteden tanıdığı Çinli Jia'yla evli olan Onay, Çin ve Güneydoğu Asya'nın ekonomik ve ticari potansiyeline ilişkin Zaman'a değerlendirmelerde bulundu. Onay, "Çin malı kalitesiz maldır" şeklindeki yaygın anlayışa karşı çıkıyor. Onay'a göre bu imajın oluşmasında, Çin'den genellikle kalitesiz ve ucuz mal getiren Türk ithalatçılar sorumlu. Her ülkede olduğu gibi Çin'de de 'merdivenaltı' tabir edilen kalitesiz üretim söz konusu. Çin'den mal almaya giden Türkler, genellikle ucuz malı tercih ediyor, bu ürünler de kalitesiz çıkıyor. Onay, Çin'e yatırım yapmayı düşünenlere de piyasaların durumunu dikkate almaları uyarısında bulunuyor. Çin'de bugünlerde yapılacak bir yatırımı 'saçma' olarak nitelendiren Okay, bunun nedenlerini şöyle açıklıyor: "Zaten yeteri kadar kendi üretimi var. Ayrıca kâr marjı yüksek mallara da doymuş durumda. Çin'in Türkiye açısından pazar olabilmesi için bu ülkeye özgü bir sistem oluşturmak gerekiyor. Başkalarının kurduğu sistemi kopyalamak gerekiyor. Çin firmaları bütün dünyayla şöyle çalışır: Malı 6 ay vadeli alır, satar, paraya çevirir ve parayı gönderir. Ayrıca Çin kültürünü, edebiyatını, ekonomi mantalitesini bilen, yetişmiş elemanlar istihdam etmeli."

Çin'e yatırımın artık cazip olmaktan çıktığını savunan Onay, Kamboçya ve Vietnam gibi ülkelerde yapılacak yatırımın yarı yarıya daha ucuz olacağını ifade ediyor. Güneydoğu Asya'nın yanı sıra Bağımsız Devletler Topluluğu, Afrika ve Ortadoğu da yatırım için cazip alanlar. Türkiye ile Çin arasındaki ticarete de değinen Onay, ekonomik ilişkilerin istenen düzeyde olmadığını düşünüyor. Onay, ticaretin yaklaşık yüzde 90'ının Türkiye açısından ithalat eksenli olmasını mahzurlu bulmuyor. "Aslında Türkiye-Çin ticaret ilişkisinde ithalat-ihracat dengesini eşit kabul etmek gerekir." şeklinde ilginç bir tespit yapan Onay, bu durumu şöyle açıklıyor: "Ticari ilişkilerin toplamı yaklaşık 10 milyar dolar. Yüzde 90'ı ithalat. İki ülke arasındaki ticaret hacmine baktığımızda, Çin'den alınan ürün çeşidinin yüzde 90'ı hammadde ve yarı mamul. Yani Türkiye'de üretime yönelik, katma değer uygulayabileceğimiz şeyler. Geri kalan yüzde 10'luk kısım da ancak 1 milyar dolar yaptığı için, aslında Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmini eşit olarak kabul etmek gerekiyor." Onay, Çin'den ithalatın kısılması durumunda Türkiye'de üretimin zorlaşacağını, ihracatın da darbe alacağını savunuyor. Türkiye'den ihracat yapılan mamul ürünlerin yüzde 80'inde Çin'den gelen malzemeler kullanılıyor.

Onay'a göre Çin, hammadde ve yarı mamul zengini olduğu sürece dünyanın fabrikası olmaya devam edecek. ABD'yi geçip dünyanın lideri olması çok zor olan Çin, şu anda kendi pazarlarını, ekonomisini kurtarma peşinde. Çin malının en büyük pazarı ABD. O yüzden de ekonomik olarak ABD'yi kurtarmalı ki, bu ülke Çin malı ithal etmeye devam edebilsin. Onay, Türkiye'nin Çin'i düşünmeyi bırakıp Ortadoğu'nun fabrikası olmanın hesabını yapması gerektiğini vurguluyor.

Bu haber 13 defa okundu.